top of page

İş Sağlığı ve Güvenliği Hukuku: İşveren ve İşçi Sorumlulukları

Günümüzde iş sağlığı ve güvenliği, işveren ve işçi haklarının korunması ve çalışma ortamlarının güvenli hale getirilmesi açısından büyük bir önem taşımaktadır. İşyerlerinde meydana gelen kazaların ve meslek hastalıklarının önlenmesi, işçilerin sağlık ve güvenlik haklarının korunması amacıyla çeşitli kanunlar ve yönetmelikler mevcuttur. İşverenlerin, işçilere sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sunma sorumluluğu vardır, aynı zamanda işçilerin de kendilerini ve diğer çalışanları koruma yükümlülüğü bulunmaktadır. İş sağlığı ve güvenliği kanunları, işveren ve işçi haklarını düzenleyerek, iş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesine yönelik tedbirlerin alınmasını sağlamaktadır. Bu yazıda, iş sağlığı ve güvenliği kanunlarına odaklanarak, işveren ve işçi haklarını, işyerlerindeki temel düzenlemeleri ve bu alanda yapılması gerekenleri detaylı bir şekilde ele alacağız.


İş sağlığı ve güvenliği mevzuatının temel yasaları ve yönetmelikleri:


Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği alanında temel yasalar ve yönetmelikler bulunmaktadır. İş sağlığı ve güvenliği mevzuatının en önemli yasası, 2012 yılında yürürlüğe giren "İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu"dur (6331 Sayılı Kanun). Bu kanun, işverenlerin işyerlerinde çalışanların sağlık ve güvenliğini koruma yükümlülüğünü düzenlemektedir. Kanun, işçi sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel ilkeleri belirlemekte ve işverenlerin bu ilkeleri yerine getirmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, işçilerin de kendi güvenliklerini ve sağlıklarını koruma yükümlülüğü bulunmaktadır.


İş sağlığı ve güvenliği mevzuatında yer alan yönetmelikler ise daha detaylı düzenlemeler içermektedir. Örneğin, "İşyeri Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği" (İSGÜM-1), işverenlerin işyerlerindeki tehlikeleri belirlemek ve riskleri değerlendirmek için yapmaları gereken adımları açıklamaktadır. "Kişisel Koruyucu Donanımların Kullanımı Hakkında Yönetmelik" ise işçilerin kişisel koruyucu donanımlarını nasıl kullanacaklarını ve işverenlerin bu donanımları sağlama yükümlülüklerini düzenlemektedir. Bunlar sadece örnek yönetmelikler olup, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında daha birçok yönetmelik yer almaktadır.


Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı sürekli olarak güncellenmektedir. Bu nedenle, en son yasalar ve yönetmeliklere uygun şekilde bilgilendirme yapılması önemlidir. İşverenlerin ve işçilerin, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatını dikkate alarak işyerlerinde gerekli önlemleri alması, kazaların ve meslek hastalıklarının önlenmesine katkı sağlamaktadır.


İşverenin sorumlulukları ve işçinin hakları:


Türk hukukunda işverenin iş sağlığı ve güvenliği konusunda çeşitli sorumlulukları bulunmaktadır. İşveren, çalışanların sağlık ve güvenliğini korumakla yükümlüdür ve bu kapsamda aşağıdaki sorumlulukları taşır:


1- İşyerinde Tehlikelerin Önlenmesi: İşveren, işyerindeki potansiyel tehlikeleri belirlemeli ve bunları önlemek için gerekli tedbirleri almalıdır. İş güvenliği ekipmanları, yangın önlemleri, kimyasal maddelerin kullanımı gibi konularda uygun önlemleri almak işverenin sorumluluğundadır.

2- İş Sağlığı ve Güvenliği Politikalarının Belirlenmesi: İşveren, iş sağlığı ve güvenliği politikalarını belirlemeli ve bu politikaları işyerinde uygulamalıdır. Bu politikalar çalışanların bilgilendirilmesini, eğitimlerin düzenlenmesini, risk değerlendirmelerinin yapılmasını içerebilir.

3- İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimleri: İşveren, çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği konularında bilgilendirme ve eğitim sağlamakla yükümlüdür. İşçilerin, işyerindeki tehlikeleri tanıması, koruyucu ekipmanların nasıl kullanılacağı gibi konularda eğitim almaları gerekmektedir.

4- İş Kazalarının ve Meslek Hastalıklarının Bildirimi: İşveren, meydana gelen iş kazalarını ve meslek hastalıklarını ilgili kurumlara bildirmekle sorumludur. Bu bildirimlerin zamanında ve doğru şekilde yapılması önemlidir.


İşçilerin de iş sağlığı ve güvenliği konusunda bazı hakları bulunmaktadır. Türk hukukunda işçilerin iş sağlığı ve güvenliği hakları aşağıdaki gibi özetlenebilir:


1- Güvenli Çalışma Ortamı Hakkı: İşçiler, işveren tarafından güvenli bir çalışma ortamında çalışma hakkına sahiptir. İşverenin sağlık ve güvenlik tedbirlerini alması ve tehlikeleri önlemesi gerekmektedir.

2- Kişisel Koruyucu Donanımların Temini: İşveren, işçilerin ihtiyaç duyduğu kişisel koruyucu donanımları temin etmekle yükümlüdür. Bu donanımlar, işçilerin güvenliğini ve sağlığını korumak amacıyla kullanılır.

3- Bilgilendirme ve Eğitim Hakkı: İşçiler, iş sağlığı ve güvenliği konularında bilgilendirilmeli ve eğitilmelidir. İşveren, işçilere tehlikeleri, riskleri ve koruyucu önlemleri anlatmakla sorumludur.

4- İş Kazaları ve Meslek Hastalıklarında Tazminat Hakkı: İşçiler, iş kazaları veya meslek hastalıkları sonucu zarar görmeleri durumunda tazminat talep etme hakkına sahiptir. İşverenin kusurlu davranışı veya ihmalinin sonucunda meydana gelen zararlar için işçilere tazminat ödenmelidir.


Bu sorumluluklar ve haklar, Türk iş sağlığı ve güvenliği hukuku çerçevesinde işveren ve işçilerin karşılıklı ilişkilerini düzenlemektedir. Hem işverenlerin hem de işçilerin bu sorumlulukları ve hakları bilmeleri, iş sağlığı ve güvenliği standartlarının sağlanmasına ve çalışma ortamlarının daha güvenli hale getirilmesine yardımcı olmaktadır.


İş kazaları ve Meslek hastalıkları İşverenin tazminat sorumluluğu ve işçinin hakları:


İşverenin Tazminat Sorumluluğu:


Türk hukukunda işveren, iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu işçilerin zarar görmesi durumunda tazminat sorumluluğuna sahiptir. İşverenin tazminat sorumluluğu genel olarak hukuki kusur (ihmal veya hatalı davranış) esasına dayanır. İşverenin kusurlu olduğu durumlarda, işçi zararını kanıtlayarak tazminat talep edebilir.


İşverenin tazminat sorumluluğunu belirleyen temel yasalar arasında Türk Borçlar Kanunu ve İş Kanunu bulunmaktadır. Türk Borçlar Kanunu'na göre, işveren, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu işçinin zarar görmesinden dolayı kusurlu olduğu takdirde, tazminat ödemekle yükümlüdür. İş Kanunu ise işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak ve bu önlemleri sürekli olarak gözden geçirmekle yükümlü olduğunu belirtir.


İşçinin Hakları:


İşçilerin iş kazaları ve meslek hastalıkları durumunda çeşitli haklara sahip olduğunu belirtmek gerekir. İşçiler, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu zarar görmeleri durumunda aşağıdaki haklardan yararlanabilirler:

1- Tazminat Hakkı: İşçi, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu maddi veya manevi zarara uğrarsa, işverenden tazminat talep edebilir. İşverenin kusurlu olduğu durumlarda, işçiye zararının karşılanması için tazminat ödenmesi gerekmektedir.

2- Tedavi ve Sağlık Hizmetleri: İşçiler, iş kazası veya meslek hastalığı durumunda tedavi ve sağlık hizmetlerinden ücretsiz olarak faydalanma hakkına sahiptir. İşveren, işçinin tedavi masraflarını karşılamakla yükümlüdür ve işçi, gerekli tedaviyi almalıdır.

3- Geçici veya Kalıcı İş Göremezlik Ödeneği: İş kazası veya meslek hastalığı sonucu geçici veya kalıcı olarak iş göremez hale gelen işçi, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından geçici iş göremezlik ödeneği veya malullük maaşı almaya hak kazanabilir.

4- Rehabilitasyon Hizmetleri: İş kazası veya meslek hastalığı sonucu engellilik oluşan işçilere rehabilitasyon hizmetleri sağlanır. İşveren, işçinin rehabilite edilmesi için gerekli olanakları sunmakla yükümlüdür.


Bu haklar, işçilerin iş kazaları ve meslek hastalıkları durumunda korunmasını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir. İşverenlerin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alarak, iş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesine yönelik sorumluluklarını yerine getirmeleri, işçilerin haklarının korunmasında önemli bir adımdır.




2 görüntüleme0 yorum

İlgili Yazılar

Hepsini Gör
bottom of page