İhtiyati Haciz

İhtiyati Haciz Nedir? 

İcra Hukuku Avukatı

TRY 600.00

15 dk.

Online Randevu Oluştur

Avukat Sizi Arasın

İhtiyati haciz, bir para alacağının zamanında ödenmesinin garanti altına alınması amacıyla, mahkeme kararı ile borçlunun mallarına önceden, geçici olarak el konulmasıdır. Alacaklı, borçlunun borcunu zamanı geldiğinde ödemeyeceğini düşünüyorsa, dava veya icra takibi açmadan borçlunun mallarına ihtiyati haciz koydurabilir. İhtiyati haciz ile birlikte, borçlunun mallarını üçüncü kişilere devretmesi engellenmiş olur. Buradaki amaç, kötü niyetli borçluların mal kaçırarak alacaklıları zarara uğratmasının önüne geçebilmektir. 

İhtiyati Haczin Şartları Nelerdir?

1- Para Alacağına Dayanma Koşulu

İhtiyati haciz talebi bakımından, para alacağının kaynağının, sebebinin ve alacağın bağlı olduğu belgenin bir önemi yoktur. Özetle para veya para olarak talep edilebilen bir alacak olması gereklidir. 

2- Rehinle Temin Edilmemiş Olma Koşulu

Alacak rehinle teminat altına alınmışsa, rehinli malın kıymetinin alacağı karşıladığı oranda ihtiyati haciz istenmesi mümkün değildir; ancak rehin teminatı dışında kalan kısım için ihtiyati haciz istenebilir. Alacak rehin dışında bir teminat ile teminat altına alınmışsa da ihtiyati haciz istenebilir. İstisnai olarak; alacağı kambiyo senedine dayanan alacaklının alacağını rehinle teminat altına almış olması halinde dahi rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapmak zorunda olmadığından, bu alacağı için ihtiyati haciz isteyebilir.

Avukat Sizi Arasın

3- Alacağın Vadesinin Gelmiş Olması Koşulu

Vadesi gelmiş alacaklar için ihtiyati hacizde başka bir koşula gerek yokken, henüz muaccel olmamış, vadesi gelmemiş alacaklar için ihtiyati haciz istenebilmesi özel bazı koşulların oluşmasına bağlanmıştır:

1. Borçlunun belirli bir yerleşim yerinin olmaması,

2. Borçlunun taahhütlerinden kurtulmaya yönelik davranışları bulunması,

3. Borçlunun kaçması veya kaçmaya hazırlanması,

4. Borçlunun hileli davranışlarda bulunması.

Şartlarından birisi gerçekleşmişse vadesi gelmemiş alacak için de ihtiyati haciz kararı verilebilir.

4- İspat Koşulu

Mahkemeye; alacağın varlığına ve ödenmeme riskine ilişkin yaklaşık ispat sağlamaya ve yeterli kanaat oluşturmaya elverişli delillerin sunulmuş olması gerekir. İhtiyati haciz, tek başına maddi anlamda kesin hüküm oluşturmamaktadır. Bu nedenle alacaklının alacağını yaklaşık olarak ispat etmesi, ihtiyati hacze karar verilebilmesi açısından yeterli kabul edilmektedir. 

5- Teminat Koşulu

Alacağın bir ilama dayanmadığı hallerde ihtiyati haciz talep eden alacaklı, haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü kişilerin ihtiyati haciz uygulaması nedeniyle uğrayacakları zararları karşılamak üzere bir miktar teminat yatırmak durumundadır. Alacak bir mahkeme ilamına dayanıyorsa artık ortada kanıtlanmış bir borç vardır. Bu hallerde borçlunun zararı güvence altına alınmayacak olup teminat aranmayacaktır. Ancak alacağın ilam niteliğindeki bir belgeye dayanması halinde teminat alınıp alınmayacağı hususu mahkemenin takdirine bırakılmıştır. 

Avukat Sizi Arasın

İhtiyati Haciz Kararı Nasıl Alınır?

İhtiyati haciz kararı alınabilmesi için alacaklı tarafından görevli ve yetkili mahkemeye ihtiyati haciz kararına hükmedilmesi talebiyle başvuru yapılır. İhtiyati haciz talebinde bulunan alacaklı, dilekçesi ekinde borç ilişkisini ve alacağın varlığını yaklaşık olarak ispat etmeye elverişli delillerini de mahkemeye sunmalı ve ihtiyati haciz şartlarının varlığını ortaya koymalıdır. 

İhtiyati Haciz Kararı Nasıl Uygulanır?

İhtiyati haciz kararının verilmiş olması tek başına uygulanması için yeterli değildir. İhtiyati haciz kararı icra dairesi eliyle uygulanmaktadır. Alacaklı ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesine başvurmalı ve kararın uygulanmasını istemelidir. İcra dairesine götürülmediği hallerde ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkar ve daha sonra uygulanamayacaktır. Alacaklı ihtiyati haczin uygulanmasından itibaren 7 gün içerisinde ya icra takibi başlatmalı ya da asıl alacak davasını açmalıdır. Bu süre haczin uygulanmasından itibaren başlayacak olsa da alacaklının haciz anında orada olmaması halinde haciz tutanağının alacaklıya tebliği ile 7 günlük süre başlayacaktır. Alacaklı, süresinde dava açmaz ya da takip yapmazsa ihtiyati haciz, kendiliğinden geçersiz olur ve ilgililer isterse gerekli yerlere bildirilir. Ancak bu durumda ihtiyati haciz geçersiz olmasına karşın, icra takibi derdest kalmaya devam eder. Alacaklı derdest icra takibine devam edebilmek için altı ay içinde itirazın kaldırılmasını talep eder veya bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir.

İhtiyati Haciz Nasıl Kalkar?

İhtiyati haciz, ihtiyati hacze itiraz veya teminat gösterme yollarıyla kaldırılabilir:

İhtiyati Haciz Kararına İtiraz:

Borçlu ve menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler 7 gün içinde haciz kararını alan mahkemeye itiraz yoluna başvurabilir. Borçlu itiraz sebebi olarak yalnızca; mahkemenin yetkisine, ihtiyati haciz sebeplerine ve teminata dayanabilir. Üçüncü kişiler ise mahkemenin yetkisi haricinde diğer iki sebebe dayanma imkanlarına sahiptir. İtiraz üzerine, itirazın haklı olduğunun belirlenmesi halinde, itirazın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına veya değiştirilmesine; haksız olduğunun tespit edilmesi halinde itirazın reddine karar verilecektir.

Teminat Karşılığı İhtiyati Haczin Kaldırılması:

İhtiyati haczin teminat gösterme yoluyla kaldırılması durumunda haciz konulan şeylerin üzerindeki haciz tamamen kaldırılır ancak teminat gösterilen şey ihtiyaten haczedilmiş olur. Yani ihtiyati haczin borçlu tarafından teminat gösterilmesi yoluyla kaldırılması, esasen ihtiyati haczi tamamen ortadan kaldırmaktan ziyade, ihtiyati haczin konusunun değişmesi sonucunu doğurmaktadır.

İhtiyati Hacizde Görevli ve Yetkili Mahkeme Neresidir?

İhtiyati haciz bir tedbir kararıdır. Bu yüzden hangi mahkemenin görevli veya yetkili olacağını taraflar arasındaki borç ilişkisinin dayanağı belirleyecektir. Yani bu borç ilişkisinden kaynaklanan herhangi bir uyuşmazlıkta hangi mahkeme görevli ve yetkili ise ihtiyati haciz kararı vermekte görevli ve yetkili mahkeme de o olacaktır.

Avukat Sizi Arasın

İcra Hukuku Avukatı

TRY 600.00

15 dk.

Online Randevu Oluştur