İş Davalarında Arabuluculuk
- Tek Avukat
- 1 gün önce
- 2 dakikada okunur
İş Davalarında Arabuluculuk Zorunlu Mu?
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 3. maddede ‘’kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi ve işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır”. hükmü yer almaktadır. İlgili maddeden de anlaşılacağı üzere belirli davalar bakımından arabulucuya başvurmak zorunludur. Kanun maddesi çok geniş bir aralığı arabuluculuğa tabi tuttuğundan hangi davalar için arabuluculuk dava şartı değildir, bunu örneklendirmek yerinde olacaktır. En çok karşılaşılan davalardan olan İş kazası veya meslek hastalıklarıyla bağlantılı maddi/manevi tazminat talepli davalarda arabuluculuk dava şartı olarak uygulanmamaktadır. Bunlara ek olarak hizmet tespiti davaları ve SGK’ya karşı açılan davalar da zorunlu arabuluculuk kapsamında değildir.
Arabulucuya başvurmaksızın doğrudan dava açılması halinde dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Bu durumda kesinleşen ret kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde arabulucuya başvurulabilir.
İş Davalarında Arabulucuya Başvurma Süresi
İş davalarında arabuluculuğa başvuru süresi hakkında genel bir kanun hükmü düzenlenmemiştir. İşe iade davasıyla ilgili özel bir düzenleme öngörülmüştür; 4857 sayılı İş Kanunun 20nci maddesi uyarınca; ” İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle, İş Mahkemeleri Kanunu hükümleri uyarınca arabulucuya başvurmak zorundadır.” İlgili maddeden de görüleceği üzere işe iade davalarında, iş akdinin fesih bildiriminin tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmak zorunludur.
Diğer uyuşmazlıklarda ise her kalemin tabi olduğu zamanaşımı süresini arabulucuya başvurma süresi olarak baz alabiliriz. Örneğin; ücret, kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait izin ücreti, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı, işe başlatmama tazminatı, ayrımcılık tazminatı 5 yıllık zamanaşımına tabidir.
İş Davalarında Arabuluculuktan Sonra Dava Açma Süresi
Arabuluculuk sonrası dava açma süreleri bakımından da kanunda genel bir düzenlenme olmamakla birlikte İş Kanunu madde 20’de işe iade davasıyla ilgili özel bir süre mevcuttur: “Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması hâlinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren, iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir.” Görüldüğü üzere kanun yalnızca işe iade davası bakımından arabuluculuk sonrası dava açma süresini belirlemiştir.
Ayrıca belirtmek gerekir ki arabuluculuk görüşmeleri sonunda arabuluculuk faaliyetinin nasıl sonuçlandığı tarafların ve arabulucunun imzalarının yer aldığı bir tutanak ile belgelendirilir. Bu tutanağa son tutanak denir. Arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığı senaryoda ilgili uyuşmazlık ile ilgili dava açma süresi başlar. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek gereklidir. Son tutanağın dava dilekçesine eklenmemesi halinde mahkeme, davacıya son tutanağı sunmak üzere bir haftalık kesin süre verir. Bu süre içinde eksiklik tamamlanmazsa dava usulden reddedilir
İş Davalarında Arabuluculuk Başvurusu Zamanaşımını Keser Mi?
Arabuluculuk sürecinin başlamasından sona ermesine kadar geçirilen süre, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz, dolayısıyla arabuluculuk süresince zamanaşımı işlemez. Dolayısıyla burada dikkat edilmesi gereken husus arabulucuya başvururken zamanaşımı süresinin geçip geçmediğidir.
İş Davalarında Arabulucu ile Anlaştıktan Sonra Dava Açılır Mı?
"Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması hâlinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren, iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir.” Kanun hükmünden de anlaşacağı üzere yalnızca arabuluculuk aşamasında anlaşmaya varılamaması halinde iş mahkemesinde dava açılabilir. Arabuluculuk görüşmeleri sonucunda anlaşmaya varılan hususlar özelinde ortada bir uyuşmazlık da kalmayacağından dava açmak mümkün değildir.
Yorumlar