Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu
- Tek Avukat
- 6 gün önce
- 2 dakikada okunur
Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu Nedir?
Konut dokunulmazlığını ihlal suçu, bireyin özel yaşam alanının korunmasını amaçlayan ve kişi özgürlüğü ile doğrudan bağlantılı olan temel ceza hukuku suçlarından biridir. Bu suç ile korunan hukuki değer, kişinin barınma, huzur ve güven içinde yaşama hakkı ile özel hayatının gizliliğidir. Anayasa’da da güvence altına alınan konut dokunulmazlığı, devletin ve üçüncü kişilerin keyfi müdahalelerine karşı bireyin yaşam alanını korumayı hedefler. Türk Ceza Kanunu’nun 116. maddesinde düzenlenen konut dokunulmazlığını ihlal suçu, bir kimsenin rızası olmaksızın konutuna veya konutun eklentilerine girilmesi ya da rıza ile girilmiş olsa bile çıkılması istenmesine rağmen orada kalınması suretiyle işlenir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, suçun oluşması için konut sahibinin açık veya örtülü rızasının bulunmamasıdır. Rıza, hukuka uygunluk nedeni olarak kabul edilir; ancak bu rızanın geçerli, serbest iradeye dayanması ve her zaman geri alınabilir olması gerekir. Konut kavramı, yalnızca kişinin sürekli olarak yaşadığı evi değil, geçici olarak barındığı otel odası, öğrenci yurdu odası, yazlık gibi yaşam alanlarını da kapsar. Ayrıca konuta bağlı olan bahçe, garaj, balkon, depo gibi eklentiler de bu suçun kapsamı içinde değerlendirilir. Buna karşılık, herkese açık olan iş yerleri, mağazalar veya kamuya açık alanlar kural olarak konut sayılmaz; ancak bu tür yerlerin konut olarak kullanılan bölümleri suçun konusunu oluşturabilir.
Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu Şikayete Bağlı Mıdır?
Konut dokunulmazlığını ihlal suçu, kural olarak şikâyete bağlı suçlar arasında yer alır. Bu nedenle mağdurun belirli süre içinde şikâyette bulunması gerekir; aksi halde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. Ancak suçun cebir veya tehdit kullanılarak işlenmesi hâlinde şikâyet şartı aranmaz ve savcılık resen harekete geçer.
Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçunun Cezası Nedir?
Konut dokunulmazlığını ihlal suçunun cezası, Türk Ceza Kanunu’nun 116. maddesinde düzenlenmiştir ve suçun işleniş biçimine göre farklılık göstermektedir. Kanun koyucu, kişinin özel yaşam alanına yönelik bu ihlali temel hâli ve nitelikli hâlleriyle birlikte ele almıştır.
Suçun temel hâlinde, bir kimsenin rızası olmaksızın konutuna veya konutun eklentilerine giren ya da rıza ile girdikten sonra çıkması istenmesine rağmen konutta kalmaya devam eden kişi hakkında altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Bu ceza, konut dokunulmazlığının ihlal edilmesinin bireyin huzur ve güvenliğine verdiği zarar dikkate alınarak belirlenmiştir.
Eğer bu suç, işyeri veya eklentileri bakımından işlenmişse, kanun daha hafif bir yaptırım öngörmüş ve fail hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis cezası veya adli para cezası uygulanabileceğini kabul etmiştir. Burada işyerinin, konuta kıyasla daha sınırlı bir özel alan olması cezanın belirlenmesinde etkili olmuştur.
Suçun nitelikli hâllerinde ise ceza artırılmaktadır. Konut dokunulmazlığının ihlalinin cebir veya tehdit kullanılarak ya da gece vakti işlenmesi durumunda fail hakkında verilecek ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıdır.
Yorumlar