Müsadere

Müsadere Nedir?

Ceza Hukuku Avukatı

TRY 600.00

15 dk.

Randevu Oluştur

Müsadere sistemi, suçla bağlantılı olan ya da suçtan elde edilen malvarlığı değerlerinin devlet tarafından el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesini ifade eden bir hukuk kurumudur. Bu sistemin temel amacı, suçtan elde edilen kazancın ortadan kaldırılması ve suç işlenmesinin caydırılmasıdır. Böylece suçun maddi sonuçlarının ortadan kaldırılması ve suçtan ekonomik fayda sağlanmasının önlenmesi hedeflenir. Müsadere, yalnızca cezalandırıcı bir araç değil, aynı zamanda toplumsal düzeni koruyucu bir güvenlik tedbiri olarak işlev görür.

Müsadere Ne Demektir?

Müsadere, kelime anlamı olarak “zorla alma, el koyma” anlamına gelir. Hukuki anlamda ise bir suçun işlenmesinde kullanılan, suçun konusunu oluşturan veya suçtan elde edilen eşya ya da kazançlara mahkeme kararıyla el konulmasıdır. Müsadere uygulaması çok eski dönemlere dayanır. Antik çağlardan itibaren devletler, kamu düzenini korumak amacıyla suçluların mallarına el koymuştur. Orta Çağ’da bu uygulama daha yaygın hâle gelmiş, özellikle mutlakiyetçi devletlerde siyasi bir araç olarak da kullanılmıştır. Osmanlı Devleti’nde müsadere uygulaması özellikle kamu görevlileri bakımından yaygın bir şekilde kullanılmıştır. Devlet hizmetinde bulunan kişilerin görevleri sırasında haksız kazanç elde ettikleri düşünüldüğünde, mallarına el konulurdu. Ancak bu uygulama zamanla keyfîliğe yol açmış ve mülkiyet güvenliğini zedelemiştir. Bu nedenle Tanzimat Dönemi ile birlikte müsadere uygulaması büyük ölçüde sınırlandırılmış ve terk edilmiştir.

Genel ve Özel Müsadere Nedir?

Genel müsadere, bir kişinin tüm malvarlığının devlet tarafından el konulmasıdır. Bu tür müsadere, modern ceza hukukunda hukuk devleti ilkesine aykırı olduğu için kabul edilmez ve yasaktır. Özel müsadere, yalnızca suçla doğrudan bağlantılı olan malvarlığı değerlerine el konulmasını ifade eder. Günümüz hukuk sistemlerinde uygulanan müsadere türü budur. Suçta kullanılan araçlar veya suçtan elde edilen kazançlar bu kapsama girer.

Türk Ceza Kanunu Düzenlemelerinde Müsadere

Türk Ceza Kanunu’nda müsadere, ceza değil güvenlik tedbiri olarak düzenlenmiştir. Bu tercih, müsaderenin amacının failin cezalandırılması değil, suçtan kaynaklanan tehlikenin ortadan kaldırılması olduğunu göstermektedir. Kaçakçılık uyuşturucu ve uyarıcı madde imal veya ticareti, silah kaçakçılığı, insan kaçakçılığı gibi suçlarla mücadelede müsadere yaptırımı önemli bir yere sahiptir. Yine suç örgütlerinin ve başta terör örgütlerinin güçlenmesinin önlenmesinde müsadere yaptırımının uygulanması kaçınılmazdır Eşya müsaderesi; suçun işlenmesinde kullanılan, suçun işlenmesine tahsis edilen, meydana gelen eşyalar hakkında uygulanır. Ancak kanun koyucu, iyi niyetli üçüncü kişilere ait eşyaların müsadere edilmesini engelleyerek mülkiyet hakkını koruma altına almıştır. Ayrıca, müsaderenin orantısız sonuçlar doğurması hâlinde hâkime takdir yetkisi tanınmıştır. Kazanç müsaderesi, suçun işlenmesiyle elde edilen maddi menfaatlerin devlet mülkiyetine geçirilmesini ifade eder. Bu menfaatin doğrudan veya dolaylı olması arasında fark gözetilmez. Suçtan elde edilen kazanç başka bir mala dönüştürülmüş olsa dahi müsadere kapsamındadır.