Ortaklığın Giderilmesi İzale-i Şuyu Davası
- Tek Avukat
- 22 Oca
- 2 dakikada okunur
Ortaklığın Giderilmesi İzale-i Şuyu Davası
Halk arasında bilinen adıyla izale-i şuyu ve ortaklığın giderilmesi davası, paylı ve elbirliği mülkiyeti altındaki taşınır veya taşınmaz bir mal üzerinde ortaklar arasındaki paydaşlığın sona erdirilmesi ve malın kişilere tahsis edilerek tek mülkiyet altına geçirilmesi sürecine denmektedir. Uygulamada en sık miras kalan taşınmazlar nedeniyle gündeme gelir, ancak miras dışında da birlikte satın alınan taşınır veya taşınmaz mallar için açılması mümkündür. Davanın temel amacı, ortakların artık birlikte malik olmaya zorlanamaması ilkesine dayanır. Elbirliği mülkiyetinde ortaklığın giderilmesi istenebilmesi için öncelikle miras ortaklığının sona erdirilmesi gerekir; bu da doğrudan ortaklığın giderilmesi davası ile sağlanır. Paylı mülkiyette ise paydaşlardan birinin talebi tek başına yeterlidir. Ortaklığın giderilmesi davası, malın aynen bölünmesi ya da satış yoluyla ortaklığın sona erdirilmesi şeklinde sonuçlanır. Aynen taksim, malın fiziksel olarak bölünebilir olması halinde mümkündür. Örneğin tarla gibi bölünmesi hukuken ve fiilen mümkün olan taşınmazlarda, her ortağa payı oranında bir bölüm düşecek şekilde bölme yapılabilir. Ancak taşınmazın niteliği, imar durumu veya ekonomik değeri nedeniyle bölünmesi mümkün değilse, bu durumda satış yoluna gidilir. Satış genellikle açık artırma ile yapılır ve elde edilen bedel ortaklar arasında payları oranında dağıtılır.
Ortaklığın Giderilmesi Yöntemleri
Mahkeme ortaklığı ya aynen taksim yoluyla ya da satış yoluyla giderir. Aynen taksim, malın fiziki ve hukuki olarak bölünmeye elverişli olması halinde uygulanır. Bu durumda her ortağa payı oranında bir bölüm tahsis edilir. Taşınmazın niteliği, imar durumu veya ekonomik bütünlüğü bölünmeye elverişli değilse aynen taksim mümkün olmaz. Bu gibi durumlarda mahkeme satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verir ve satıştan elde edilen bedel paydaşlar arasında payları oranında dağıtılır. Mahkeme, malın aynen taksime uygun olup olmadığını belirlemek için bilirkişi incelemesi yaptırır. Bilirkişi raporunda taşınmazın teknik özellikleri, bölünebilirliği ve ekonomik değeri değerlendirilir. Taraflardan biri aynen taksim isterken diğeri satış talep edebilir; ancak bu konuda bağlayıcı olan tarafların talepleri değil, bilirkişi raporu ve mahkemenin takdiridir. Mahkeme, teknik raporlar doğrultusunda en uygun giderme yöntemini belirler.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Ortaklığın giderilmesi davalarında görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Taşınmaz mallar bakımından yetkili mahkeme, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir. Yine belirtmek gerekir ki ortaklığın giderilmesi davaları açısından davanın açılmasından önce hukukumuz zorunlu arabuluculuk sürecinin yürütülmüş olmasını aramaktadır.
Dava Zamanaşımı
Ortaklığın giderilmesi davası bakımından herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre öngörülmemiştir.
Yorumlar