Seri Muhakeme

Seri Muhakeme Usulü Nedir?

Ceza Hukuku Avukatı

TRY 600.00

15 dk.

Randevu Oluştur

Ceza muhakemesinde soruşturma aşamasında uygulanan, kamu davasının açılmasının ertelenmesi niteliği taşımayan, şüpheli ile Cumhuriyet savcısının uzlaşmasını esas alan hızlandırılmış bir yargılama usulüdür. Amaç soruşturmaları hızlandırmak ve mahkemelerin iş yükünü azaltmaktır.

Seri Muhakeme Usulü Uygulanacak Suçlar Nelerdir?

Seri muhakeme usulü başlıca Türk Ceza Kanununda yer alan;

1. Hakkı olmayan yere tecavüz (madde 154, ikinci ve üçüncü fıkra),

2. Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması (madde 170),

3. Trafik güvenliğini tehlikeye sokma (madde 179, ikinci ve üçüncü fıkra),

4. Gürültüye neden olma (madde 183),

5. Parada sahtecilik (madde 197, ikinci ve üçüncü fıkra),

6. Mühür bozma (madde 203),

7. Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan (madde 206),

8. Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama (madde 228, birinci fıkra),

9. Başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması (madde 268), suçları açısından uygulanmaktadır.

Seri Muhakeme Usulü Hangi Hallerde Uygulanmaz

Şüphelinin küçük, akıl hastası ya da sağır ve dilsiz olması hâllerinde seri muhakeme usulünün uygulanması kabul edilmemiştir. Şüphelinin ceza ehliyetinin olmaması ya da tam olmaması hallerinde soruşturmanın ve yargılamanın genel hükümlere göre yürütülmesi gerekmektedir. Yine CMK m. 250/11’e göre, suçun iştirak hâlinde işlenmesi durumunda şüphelilerden birinin bu usulün uygulanmasını kabul etmemesi hâlinde seri muhakeme usulü uygulanmaz.

Seri Muhakeme Usulü Nasıl İşletilir?

Seri muhakeme usulünde şüphelinin savunmaya ilişkin kimi haklarından vazgeçmesi ve usul işlemlerinin hızlı yapılması söz konusudur. Bu nedenle bu usulün uygulanması konusunda şüphelinin yeterince bilgilendirilmesi gerekir. Soruşturma konusu suçun seri muhakeme usulüne tabi olduğunun anlaşılması halinde Cumhuriyet savcısı veya kolluk görevlileri, şüpheliyi seri muhakeme usulü hakkında bilgilendirirler (CMK m. 250/2, Yön. m.8/2). Söz konusu bilgilendirmenin kapsamı Yönetmelik’te, “Seri muhakeme usulünün teklifi” balıklı m. 10/f.1.de düzenlenmiştir. Buna göre Cumhuriyet savcısı seri muhakeme usulünün uygulanmasını teklif etmeden önce şüpheliyi bu usul hakkında bilgilendirir. Uygulamada bu bilgilendirme isnat olunan suça ve seri muhakemeye ilişkin genel bilgilerin yer aldığı matbu bir belgenin kolluk tarafından şüpheliye imzalatılarak verilmesi suretiyle yapılmaktadır. Seri muhakeme usulü hakkında bilgilendirme aşamasından sonra şüpheliye Cumhuriyet savcısı tarafından seri muhakeme usulü teklif edilecektir. CMK m. 250/3’e göre “Cumhuriyet savcısı tarafından seri muhakeme usulünün uygulanması şüpheliye teklif edilir ve şüphelinin müdafii huzurunda teklifi kabul etmesi hâlinde bu usul uygulanır.”  Bu teklif sözlü yapılmak ve tutanağa bağlanmak zorundadır. Seri muhakeme usulünün uygulanmasına ilişkin teklifin kabulü esnasında müdafii de hazır bulunur. CMK m. 250/4’e göre, Cumhuriyet savcısı Türk Ceza Kanunu’nun 61 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen hususları göz önünde bulundurarak, suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında tespit edece i temel cezadan ve koşulları bulunduğu takdirde zincirleme suça ilişkin hükümler uygulandıktan sonra belirlenen cezadan yarı oranında indirim uygulamak suretiyle yaptırımı belirler. Yukarıda açıklanan işlemlerden sonra Cumhuriyet savcısı, belirlenen yaptırımı içeren bir talepname düzenleyerek Asliye ceza mahkemesine sunarak şüpheli hakkında seri muhakeme usulünün uygulanmasını talep edecektir. Şartlar mevcutsa hâkim talepnamedeki yaptırım doğrultusunda hüküm kuracak ve yargılama bu yolla tamamlanacaktır.