Soybağının Reddi Davası
- 1 gün önce
- 3 dakikada okunur
Soybağının reddi davası nedir?
Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak 300 gün içinde doğan çocuğun babası koca olarak kabul edilir. Bu süreye iddet müddeti denilmektedir. Evlenmeden başlayarak en az 180 gün geçtikten sonra ve evliliğin sona ermesinden başlayarak en fazla 300 gün içinde doğan çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüş sayılır. Buna babalık karinesi denilmektedir ve babalık karinesi gereği çocuğun evlilik birliği içerisinde doğmuş olduğu kabul edilerek koca ile çocuk arasında soybağı kurulur. Baba olmadığını iddia eden koca, bu karinenin aksini ispat etmelidir. Soybağının reddi davası, çocuk ile kimlikte baba olarak görünen kişi arasındaki soybağı ilişkisini ortadan kaldırmak yani babalık karinesini çürütmek amacıyla açılan davadır.
Soybağının reddi davasını kimler açabilir?
Türk Medeni Kanunu’nun 286 ve 291’nci uyarınca baba, anne veya çocuk, çocuğa atanan kayyım, baba olduğunu iddia eden kişi, kocanın alt soyu, annesi veya babası soybağının reddi davasını açabilir. Ancak dikkat edilmelidir ki, baba olduğunu iddia eden kişinin ve kocanın alt soyu, annesi ve babası tarafından dava açılabilmesi, dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın (babanın) ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde mümkündür. Cumhuriyet savcısının soybağının reddi davasını açma hakkı yoktur.
Soybağının reddi davası davayı açma hakkına sahip diğer kişilere karşı açılır. Örneğin çocuğun soybağının reddi davası açtığı bir senaryoda, dava anne ve kanunen baba olarak görünen kişiye karşı açılır. Baba tarafından soybağının reddi davasının açılması halinde ise anne ve çocuk davalı olacaktır. Baba olduğunu iddia eden kişinin davayı açması halinde, dava kocaya, anneye ve çocuğa karşı açılır.
Soybağının reddi davası kaç yıl içinde açılır?
Soybağının reddi davasını açma süresi 1 yıldır. Bu sürenin başlangıcı davayı kimin açacağına göre değişir:
Bu davayı koca, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak 1 yıl içinde açabilir. Soybağının (nesebin) reddi davasını çocuk açacaksa ergin olduğu tarihten başlayarak en geç 1 yıl içinde açabilir. Bu davayı anne açacaksa doğum tarihinden başlayarak en geç 1 yıl içinde açabilir. Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.
Dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde baba olduğunu iddia eden kişi, kocanın altsoyu, anası veya babası; doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilir.
Soybağının reddi davası nasıl açılır?
Soybağının reddi davası Aile Mahkemelerine verilecek soybağının reddi dava dilekçesi ile açılır. Aile Mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine dilekçe verilir.
Soybağının reddi davasında istenen belge ve delilleri temin etme yani ispat yükü davayı açan tarafa aittir. Davada istenen belge ve deliller her duruma göre farklılıklar göstermektedir.
Eğer ki davaya konu çocuk, evlilik içerisinde ana rahmine düşmüş ise ana ile cinsel ilişki kurulmasının mümkün olmadığı ya da çocuğun bu cinsel ilişkiden olmadığının ispatlanması gerekmektedir. Çocuğun evlenmeden önce ya da ayrı yaşama süresi içerisinde ana rahmine düştüğü durumda ise davacının herhangi bir delil getirmesine gerek yoktur.
Soybağının reddi davasının sonuçları nelerdir?
Soybağı ilişkisi geçmişe etkili olarak kalkar: Soybağının reddine ilişkin karar ile çocuk ile baba arasındaki soybağı kesilir. Bu bağın kesilmesine ilişkin olan karar geçmişe etkilidir. Yani koca ile çocuk arasında doğumla birlikte kurulmuş olan nesep ilişkisi çocuğun ana rahmine düştüğü andan itibaren kaldırılır.
Çocuk baba yönünden nesepsiz hale gelir: Kararın kesinleşesiyle birlikte çocuk ile baba arasındaki hısımlık ortadan kalkar. Yani kararın kesinleşmesiyle çocuk baba yönünden nesepsiz hale gelir. Çocuk ile anası arasındaki soybağı ilişkisi ise devam eder.
Nüfus kaydı değiştirilir: Mahkeme soybağının reddi kararı verdikten sonra nüfus kaydındaki değişiklik için nüfusa bildirim yapar ve nüfus kaydı düzeltilir. Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 23. Maddesi uyarınca mahkeme kararı ile soybağı reddedilen çocuk; anasının bekarlık hanesine, anasının soyadı ve onun bildireceği baba adı ile tescil edilir.
Yapılmış olan masraflar talep edilebilir: Ret kararının geçmişe etkili olmasından ötürü koca, çocuk için yaptığı bakım giderlerini ana veya gerçek babadan sebepsiz zenginleşme ya da vekaletsiz iş görme hükümlerine göre istemesi mümkündür.
Genetik babaya kendiliğinden bağlanma gerçekleşmez: Soybağının reddi kararıyla çocuk kendiliğinden genetik babasına bağlanmış olmaz. Dava esnasında uygulanan tıbbi tahlillerle genetik baba tespit edilse dahi sonuç değişmez. Çocuğun genetik babaya bağlanabilmesi için onun tarafından tanınması ya da ayrı bir dava ile babalığa hükmedilmesi gerekir.
Çocuk ve babanın birbirleriyle mirasçılık ilişkisi sona erer: Çocuk, artık babanın mirasçısı olamayacaktır. Baba da aynı şekilde çocuğun mirasçısı olamaz.
Nafaka yükümlülüğü ortadan kalkar: Soybağının reddi ile birlikte, baba olduğu kabul edilen kişi artık çocuğun bakım ve eğitim giderlerinden sorumlu tutulamaz. İştirak nafakası ödeniyor ise, mahkeme kararıyla bu yükümlülük sona erdirilir. Ancak, mahkeme sürecinde geçmişe dönük olarak ödenmiş nafaka bedellerinin iadesi talep edilemez.
Soybağının reddi davası hangi mahkemede açılır?
Soybağının reddi davasında görevli mahkeme, aile mahkemeleridir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemeleri aile mahkemesi sıfatıyla bu davalara bakar. Soybağının reddi davalarında yetkili mahkeme, taraflardan birinin dava açılış tarihindeki yerleşim yeri mahkemesi veya çocuğun doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesidir.
Yorumlar