Tazyik Hapsi
- Tek Avukat
- 1 gün önce
- 2 dakikada okunur
Tazyik Hapsi Nedir?
Tazyik hapsi, Türk hukukunda özellikle bazı durumlarda muhataplarının bir yükümlülüğü yerine getirmemeleri halinde kişiyi bu yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamak maksadıyla uygulanan ve diğer cezai yaptırımlardan oldukça farklı bir yaptırım türüdür. Burada yükümlülükler cezaen değil cebren yerine getirilmeye çalışılmaktadır. Yanlış bilindiği üzere ise tazyik hapsi, para borçlarından doğan bir ceza değil, kanunla getirilen bir yükümlülüğün yerine getirilmemesinden doğar. Bunun nedeni ise Anayasa ile düzenlendiği üzere sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirmediğinden bahisle kişilere hürriyeti bağlayıcı ceza verilemeyeceği kuralıdır. Hapis cezasından farklı olarak aynı zamanda tazyik hapsinin seçenek yaptırımlara, örneğin adli veya idari para cezasına dönüştürülme ihtimali yoktur. Tazyik hapsinin düzenlendiği kanunlar başlıca İcra İflas Kanunu, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, Kabahatler Kanunu, Medeni Kanun (örneğin velayet ve çocuk teslimi), İdari Yargılama Usulü Kanunu gibi çeşitli kanunlarla düzenlenmiştir. Bunları örneklemek gerekirse İcra İflas Kanunu uyarınca süresi içerisinde mal beyanında bulunma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi tazyik hapsi ile müeyyidelendirilmiştir. İİK m. 76 düzenlemesi şu şekildedir:
“…Mal beyanında bulunmıyan borçlu, alacaklının talebi üzerine beyanda bulununcaya kadar icra mahkemesi hakimi tarafından bir defaya mahsus olmak üzere hapisle tazyik olunur. Ancak bu hapis üç ayı geçemez.”
Yine İcra İflas Kanunu’nun 344. Maddesi ile düzenlenmiş nafaka yükümlülüğünün ihlali halinde öngörülmüş tazyik hapsi düzenlemesi şu şekildedir:
“Nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse, borçlu tahliye edilir.”
6284 sayılı Kanun’un 13. Maddesi ile düzenlendiği üzere hakkında verilen tedbir kararlarına (örneğin eve yaklaşmama, iletişim kurmama, uzaklaştırma, çocukla görüşmeme) aykırı davranırsa, kişi hakkında tazyik hapsi uygulanabilir:
“Bu Kanun kapsamında verilen koruyucu veya önleyici tedbir kararlarına aykırı hareket eden kişiye, fiili bir suç oluşturmadığı takdirde, üç günden on güne kadar zorlama hapsi verilir.
(2) Tedbir kararına aykırılık hâli devam ediyorsa, her seferinde olmak üzere on beş güne kadar zorlama hapsine karar verilebilir; ancak bu hapsin toplam süresi altmış günü geçemez.”
Tazyik Hapsi Sicile İşler Mi?
Tazyik hapsi niteliği itibarıyla herhangi bir sicil kaydına konu edilmez.
Tazyik Hapsine İtiraz Edilebilir Mi?
Tazyik hapsi kararı veren mahkemeye veya üst mahkemeye 7 gün içerisinde itiraz edilebilir.
Tazyik Hapsi Nasıl Uygulanır?
Tazyik hapsine ilişkin bir kişi hakkında verilmiş karar, kesinleşmeden uygulanmaz. Mahkeme kararı sonrası kişi yükümlülüğünü yerine getiririrse, cezanın kaldırılmasına karar verilir. Yükümlülük yerine getirilmezse ise belirlenen süre karar cezası infaz edilir.
Yorumlar