Veraset İlamı
- 19 Şub
- 4 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 6 gün önce
Veraset ilamı nedir?
Veraset ilamı (mirasçılık belgesi); miras bırakan öldüğünde terekesinde bulunan malvarlığı değerleri üzerinde hak sahibi bulunan mirasçılarının, bu hak sahipliğini ispat etmesine yarayan belgeye denir. Bir kişinin ölümü sonrası geride bıraktığı mirasın kimlere ve hangi oranlarda geçeceğini gösteren resmi bir belgedir.
Veraset ilamı ne işe yarar?
Miras bırakanın ölümüyle birlikte miras kendiliğinden mirasçılara geçer. Ancak mirasçıların, miras bırakanın geride bıraktığı malvarlığı değerleri üzerinde tasarrufta bulunabilmeleri için mirasçılık sıfatlarını ispatlamaları gerekmektedir. Zira tereke üzerindeki tasarruf işlemleri için ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından, mirasçılık belgesinin ibrazı talep edilmektedir. Mirasçılık belgesi alındıktan sonra bu belge ilgili kurum ve kuruluşlara ibraz edilerek miras bırakanın geride bıraktığı malvarlığı değerlerinin intikali işlemleri yapılır ve mirasçılık belgesinde gösterilen mirasçılar arasında payları oranında paylaştırma yapılır. Bu belge olmadan murisin geride kalan mal varlığı üzerindeki herhangi bir işlem yasal olarak gerçekleştirilememektedir. Tapu devri, taşınır devri, bankadaki mevduatların tahsili ve diğer resmi kurumlardan gerçekleştirilecek intikal işlemleri mirasçılık belgesi ile yapılmakta olup aynı zamanda mirasçılar arasında hak iddiası ya da uyuşmazlık yaşanmaması adına da veraset ilamı önem arz etmektedir.
Veraset ilamını kimler talep edebilir?
Aşağıda belirtilen kimseler mirasçılık belgesini sulh hukuk mahkemesinden yahut noterden talep edebilir:
Yasal mirasçılar; örneğin miras bırakanın çocukları, ana babası ve torunları veraset ilamı talebinde bulunabilir. Hayatta olan eşi ve evlatlığı da talepte bulunabilecek kişiler arasındadır.
Murisin kan hısımları ve hiçbir yasal mirasçısı yoksa devlet de mirasçılık belgesi talep edebilir.
Vasiyetname veya miras sözleşmesi ile atanan mirasçılar, vasiyet alacaklıları, miras bırakanın veya mirasçıların alacaklıları da veraset ilamı çıkarılmasını talep edebilir.
Mirasçılık sıfatını yitirenler; mirasçılıktan çıkarma, mirastan yoksunluk, mirasın reddi veya mirastan feragat hallerinde bu kişiler de veraset ilamı çıkarılmasını talep edebilir.
Ölen kişinin veraset ilamı nasıl alınır?
Bu belge, noterler veya sulh hukuk mahkemeleri tarafından verilir. Hangi yöntemin tercih edileceği, mirasçıların durumuna, mirasın niteliğine ve olası ihtilaflara bağlıdır.
1- Noterden Veraset İlamı Almak
2011 yılında yapılan düzenleme ile noterler, belli koşullar sağlandığında veraset ilamı verebilme yetkisine sahip olmuştur. Noterler, UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) üzerinden mirasçılık bilgilerini sorgulayarak belgeyi düzenleyebilir. Noterden veraset ilamı almak için şu koşulların sağlanması gerekir:
Mirasçılar arasında anlaşmazlık bulunmamalıdır.
UYAP sisteminde mirasçı bilgileri açıkça görülebilir olmalıdır.
Vasiyetname veya özel bir miras sözleşmesi olmamalıdır.
Mirasçılar, kimlik belgeleriyle herhangi bir notere başvurarak veraset ilamını alabilir. Ancak noter, sistemde mirasçılık tespiti yapamazsa veya mirasçılar arasında anlaşmazlık varsa başvuruyu reddeder ve mahkemeye yönlendirme yapar.
2- Sulh Hukuk Mahkemesinden Veraset İlamı Almak
Noterlerden veraset ilamı alınamadığı durumlarda, mirasçılar ölenin son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine başvurarak bu belgeyi talep edebilirler. Mahkemeden veraset ilamı almak için izlenmesi gereken adımlar şunlardır:
Dilekçe ile başvuru yapılmalıdır. Mirasçı veya mirasçılar, sulh hukuk mahkemesine hitaben yazılmış bir dilekçe ile başvuru yapmalıdır.
Gerekli belgeler sunulmalıdır:
Başvuru yapan mirasçının kimlik fotokopisi
Ölen kişiye ait vukuatlı nüfus kayıt örneği (mirasçılık sırasını gösteren belge)
Ölüm belgesi
Gerekirse diğer mirasçılara ulaşılması için adres bilgileri
Hâkim, başvuruyu inceledikten sonra mirasçılık durumunu tespit eder ve gerekli belgelerle birlikte veraset ilamını düzenler. Sulh hukuk mahkemesinden alınan veraset ilamı, noterlerden alınan belgeyle aynı hukuki geçerliliğe sahiptir.
Mirasçılık Belgesi’nin Noterlik tarafından verilemeyeceği durumlar:
1- Miras bırakan ile mirasçılık belgesi talep eden kişinin;
Soybağının tespit edilememesi,
Soybağının olması ancak yasal mirasçı olmaması,
2- Miras bırakan kişinin;
Vasiyetnamesi bulunması,
04/04/1926 tarihinden önce vefat etmiş olması,
23/11/1990 tarihinden önce vefat etmiş ve eşinin sağ olması,
3- Miras bırakan kişinin ya da mirasçılardan herhangi birinin,
Mirasçılarından herhangi biri ile aynı gün vefat etmiş olması,
Gaip olması,
Evlatlık olması,
Vatandaşlıktan çıkarılmış veya birden çok vatandaşlığa sahip olması.
Noterlik Kanunu gereği mirasçılık belgesi verilmesine engel bir durum tespit edildiğinde; Noter, size gerekçeyi içeren “Red Belgesi” vererek Sulh Hukuk Mahkemesine yönlendirecektir.
Bazı durumlarda ise noter veya mahkeme mirasçılık belgesini düzenleyememektedir. Bu durumlar:
Mirasçılık belgesi, yasal veya atanmış mirasçılar, miras alacaklıları tarafından talep edilebilen bir belgedir. Bu belge, eğer mirasçı sıfatı bulunmayan veya mirasla ilgili olmayan bir kişi tarafından talep edilirse düzenlenmeyecektir. Mirasçı bulunmadığı taktirde belge devletçe talep edilecektir. Yine aynı şekilde nüfus kayıtlarında belirsizlik olması, mirasçılar arasında TÜRK vatandaşı olmayan kimseler olması, murisin ölüm kaydının düşmemiş olmaması, murise ait vasiyetnamede atanmış mirasçılar olması gibi diğer durumlarda da noter kanalıyla mirasçılık belgesi çıkarılamamakta olup sulh hukuk mahkemesine başvurulmalıdır.
Veraset ilamı verilmezse ne olur?
Mirasçılık belgesi veya veraset ilamı, öncelikle murisin mirasçılarını ve paylarının tespitini sağlamaktadır. Dolayısıyla bu belge alınmadığında bu konularda bir tespit yapılmamış olacaktır. Tespit yapılmadığından mirasçılar murisin mal varlığı üzerinde paylaşıma yönelik resmi işlemleri gerçekleştiremeyeceklerdir. Bu belge olmadan tapu ve ayni hakların devri, banka işlemleri, taşınmazların intikali gibi yasal işlemler yapılamaz. Ayrıca ölen kişinin borçları varsa, bu borçların mirasçılar tarafından devralınması için de mirasçılık belgesi gereklidir.
Veraset ilamı almak için hangi belgeler gerekir?
Mirasçılık belgesi almak isteyen kişiler, başvuru sırasında bazı belgeler sunmak zorundadırlar. Öncelikle sulh hukuk mahkemesine başvuruluyorsa sulh hukuk mahkemesine hitaben yazılmış dava dilekçesiyle birlikte, ölüm belgesi, nüfus kayıt örneği ve kimlik fotokopisi gerekmektedir. Muris yurtdışında vefat etti ise, ölüm belgesinin yeminli tercümanca anadile çevrilmesi ve konsolos onayı alınması gerekmektedir.
Noter kanalıyla yapılacak başvurularda ise; T.C. Kimlik Belgesiyle birlikte noterden alınacak bir formun doldurulması yeterli olmaktadır. Formun notere teslimiyle birlikte noterce mirasçılık belgesi düzenlenerek başvurana verilmektedir.
Yorumlar